فيزيک

عبدالله خان ضرغام پور فرزند شكر الله خان از سران عشاير بويراحمد بود. وى در سال‏هاى نخستين جوانى خويش پس از جنگ تامرادى با نيروهاى رضا شاه توسط نيروهاى دولتى دستگير و به تهران برده شد و تا شهريور 1320 ه .ش در زندان و تبعيد به سر برد. پس از حوادث شهريور 1320 وى به سوى ايلات خود حركت كرد و با كمك عقاب كريم خان بويراحمدى به بسيج نيرو پرداخت.

او در اوايل سال 1321 ه .ش با نيروى ششصد نفرى چريك به طرف تنگ تكاب حركت كرد و در مردادماه سال 1322 ه .ش انگليسى‏ها براى به اسارت درآوردن جاسوسان آلمانى فشارهاى سياسى شديدى را بر دولت مركزى، خوانين قشقايى و تمام عوامل ذى نفوذ خود وارد نمودند و عبدالله خان ضرغام پور آنان را پذيرفت و بعدها به خواهش خوانين قشقايى آنان را بازگرداند.

ضرغامپور به همنوعان بويراحمدى خود گوشزد كرد كه بايستى پاسگاههاى نظامى را غارت و خلع سلاح كرد نه اينكه مردم بيگناه را مورد حمله قرار داد.

عبدالله خان ضرغامپور، كه اعتبارش به خاطر قضيه سميرم، مانورهاى تحريك‏آميز خردادماه 1321 در اطراف بهبهان و دهدشت، مخالفت عملى و علنى با دولت مركزى، تصرف بويراحمد عليا در سال 1323 ه .ش و ضرب و شتم ايلات ضعيف شده بود به دعوت محمد رضا شاه به تهران رفت و با وى ملاقات نمود ولى باز به جنگ خود بر عليه رژيم ادامه داد تا آنكه پس از واقعه نبرد گجستان در حاليكه قصد داشت لوله‏هاى نفتى را منفجر كرده و به آتش بكشد و عمليات را دوباره شروع كند توسط يكى از نيروهاى نفوذى در هيجدهم خردادماه سال 1342 ه .ش در بين راه شبانه به قتل رسيد.

و قاتل وى به نام على قايد گيوى در مصاحبه با كيهان گفت: نظر به علاقه به شاه و ميهن و در جهت دريافت جايزه دست بدين كار زده است

مروری بر ماجرای قتل عبدالله خان ضرغام پور
رژیم پهلوی در چارچوب لایحه ی تحمیل شده ی انقلاب سفید از سوی دولت دموکرات امریکا،در پی اجرای طرح اصلاحات ارضی برامد.از اغاز مطرح شدن اصول انقلاب سفید اعتراضات گسترده ...
سرفاریاب

یکی از اتفاقات مهم و تاریخی منطقه جنوب در خلال سال های ۴۱-۴۲ قیام عشایر بر علیه طرح امریکایی اصلاحات ارضی است.

رژیم پهلوی در چارچوب لایحه ی تحمیل شده ی انقلاب سفید از سوی دولت دموکرات امریکا،در پی اجرای طرح اصلاحات ارضی برامد.از اغاز مطرح شدن اصول انقلاب سفید اعتراضات گسترده ای از سوی مراجع اعظام تقلید و سطوح مختلف جامعه ابراز شد.در راس همه ی اعتراض کنندگان،امام خمینی با قاطعیت تمام در برابر این انقلاب دروغین ایستاد و به افشاگری گسترده درباره ی اهداف شوم این طرح امریکایی پرداخت.
لذا رژیم پهلوی قبل از اجرای مهمترین قسمت این به اصطلاح انقلاب یعی طرح اصلاحات ارضی اقدام به فراخوانی خوانیین و مالکین بزرگ کشور به تهران نمود.هدف رژیم از احضار ما

Hamd Barzegar:
لکین بزرگ کشور به پایتخت،حصول موافقت انها با تطمیع یا ارعاب بود.در راس همه ی خوانیین،عبدالله خان ضرغام پور و ناصرخان طاهری خوانیین ایل بویراحمد به مرکز احضار شدند.عبدالله خان که سابقه برخورد های متعدد در جنگ های:سمیرم،حنا و…را با رژیم داشته و از سال های ۱۳۳۵ تا ۱۳۳۹ به مدت ۴ سال به جرم قتل برادرش خسروخان بویراحمدی در زندان بود اکنون پس از گذشت دو سال از ازادیش،رفتاری کاملا محتاطانه با عوامل رژیم در منطقه داشت.
وی علیرغم مخالفت باطنی برای عزیمت به تهران،به دلیل پاره ای از ملاحظات و با اصرار اطرافیان سرانجام راضی به این سفر شد و همراه با عموزاده ی خود ناصر خان طاهری عازم تهران گشت.این دو نفر در تهران ملاقات های متعددی با بعضی از سران رژیم از جمله:رییس ستاد مشترک ارتش و همچنین سلیمان بهبودی وزیر دربار داشتند.از طرفی خوانیین بزرگ کشور با تشکیل جلسات متعدد و مخفیانه در مرکز طرح جامعی را برای مبارزه ی مسلحانه با طرح اصلاحات ارضی تدارک دیدند.
رکن اصلی این طرح مثل همیشه ایل بویراحمد و دراس ان،ایلخان قدرتمند ان عبدالله خان ضرغام پور بود.این مالکین با و عده ی کمک های مالی و تسلیحاتی فراوان توانستند عبدالله خان و ناصر خان را راضی به مبارزه کنند.سرانجام این دو نفر به صورت مخفیانه و شبه فرار عازم بویراحمد گشتند و با حضور در منزل کدخدایان منتفذ بویراحمد و با شرح وعده های فراوان داده شده از سوی خوانیین و برخی از نظامیان مخالف رژیم عده ی زیادی از بزرگان را راضی به قیام کردند.
طبق قرار های قبلی در اسفند سال ۱۳۴۱ تجمع بزرگی از کدخدایان و مبارزین ایل بویراحمد در روستای دروهان و در منزل ضرغام پور شکل گرفت.بلافاصله با گزارش عوامل رژیم این تجمع به شدت از سوی هواپیماهای جنگی رژیم بمباران شد.این بمباران که منجر به زخمی شدن تعدادی از مبارزین شد موجبات خشم و به تبع ان حمله و خلع سلاح پاسگاه توت نده در روبروی روستای دروهان را فراهم نمود.در این حمله سرگرد فاطمی زاده فرمانده پاسگاه و تنی چند از ژاندارم های همراه او کشته شدند.
پس از این حمله نیروی جنگی مبارزین به دو گروه تقسیم شد:عده ای به فرماندهی عبدالله خان برای خلع سلاح پادگان لوداب و عده ای به فرماندهی ناصر خان برای خلع سلاح پاسگاه نوگک عازم شدند که الته با تفرقه اندازی های عوامل رژیم و ریزش تدریجی نیروها،هر دو گروه ناکام ماندند.عوامل ساواک با بهره گیری از کمک های تعدادی از افراد محلی خود فروخته و با ایجاد اختلاف و رواج شایعات توانستند تعداد زیادی از کدخدایان معروف را از اطراف عبدالله خان جدا ساخته و انها را به حالت شبه بازداشت در شهر شیراز نگهداری کنند.در فروردین سال ۴۲منطقه ی بویراحمد پر از جاسوس و مخبر شده بود به گونه ای که عبدالله خان برای حفظ جان خود و خانواده اش ،همراه تعداد اندکی نوکر و محافظ به نزد داماد خود –کی خورشید برومند-در منطقه ی دورافتاده ی تنگ تامرادی پناه برد.
در اردیبهشت همان سال ساواک کدخدایان تسلیم شده را برای دیدار با محمد رضا شاه پهلوی به تهران برد.
پس از بازگشت کدخدایان،ساواک در حیله ای مکارانه با تشکیل نیروی چریکی از عشایر عملا نبرد عشایر با رژیم را به نبرد عشایر با عشایر تغییر شکل داد.ساواک در اقدامی دیگر و با راهنمایی کدخدایان تسلیم شده با اموزش برخی از نوکران سابق خوانیین این افراد را برای ترور سران قیام دوباره نزد انها فرستاد.یکی از این نوکران ، علی از نوکران اسبق عبدالله خان بود.بلافاصله بعد از حضور دوباره ی علی در بین مبارزین،ناصر خان طاهری با مشاهده ی فشنگ های نو ارتشی در قطار علی،خطر او را به عبدالله خان گوشزد نمود.ولی عبدالله خان توجهی به تذکرات وی ننمود.
پس از بمباران های وسیع منطقه ی تنگ تامرادی،عبدالله خان پس از سپردن زنان و فرزندان کوچک خود در نزد برخی از سادات منطقه ی باشت،خود با تعدادی از پسران و نوکران عازم منطقه تنگ سپو در اطراف شهر دهدشت گردید.سرانجام در نیمه شب ۱۸ خرداد سال ۴۲ در حالیکه ضرغام پور دور از بقیه در حال خواب بود با دو شلیک پیاپی علی کشته شد.قاتل بلادرنگ با عزیمت به پاسگاه تمبی خبر قتل خان را اعلام نمود.جنازه عبدالله خان بلافاصله با هلی کوپتر به شهر بهبهان برده شد و در انجا پس از سه روز به دار اویختن به شکل مخفیانه به خاک سپرده شد.
رژیم با خوشحالی فراوان و در عین ناباوی به شکل گسترده ای خبر قتل عبدالله خان ضرغام پور را منتشر نمود.با قتل ضرغام پور پرونده قیام عشایر جنوب عملا بسته شد.دو روز پس از این حادثه،جمال عبدالناصر رییس جمهور مردمی مصر در پیامی ضمن تسلیت ترور عبدالله خان ضرغام پور به عشایر جنوب ایران انرا جنایتی فراموش نشدنی قلمداد نمود.
ایت الله خلخالی از یاران نزدیک امام خمینی در کتاب خاطرات خود چنین می نوسید:”روزی در اوج قیام عبدالله خان در منطقه ی بویراحمد امام به من فرمودند:اقای خلخالی!کاش شرایط مهیا می شد تا ما به کوه های بویراحمدمی رفتیم